Afgelopen voorjaar namen 8 mensen in detentie in de gevangenis van Antwerpen deel aan een fotografisch traject onder begeleiding van fotograaf en docent Ans Brys. Tijdens zes sessies verkenden ze samen het brede concept van schoonheid.
Wat betekent schoonheid? Hoe vang je dit concept in een foto? En vooral: hoe vang je het in een plek als deze?
De deelnemers zochten naar een andere manier van kijken – weg van louter registreren en op zoek naar poëzie binnen het strikte gevangenisregime. Het resultaat is een eclectische verzameling van kleurrijke fragmenten en persoonlijke observaties.
Met 𝗶𝗸 𝗸𝗲𝗻 𝗼𝗼𝗸 𝗹𝗶𝗲𝘃𝗲 𝗹𝗲𝗲𝘂𝘄𝗲𝗻 wil Ans Brys het stereotiepe beeld van detentie uitdagen. Schoonheid is immers niet gebonden aan vrijheid van beweging; het ontstaat wanneer mensen zich openstellen om verder te kijken en echt te zien. De titel van het project – een citaat van een van de deelnemers – dient als metafoor voor het doorbreken van maatschappelijke stereotypen.
Ans vertelt: “Dit moet wel een van de mooiste projecten zijn waar ik ooit het voorrecht heb gehad aan te werken. Fotograaf zijn betekent de macht hebben om de wereld visueel vorm te geven. Het is onze verdomde plicht om afstand te nemen van dominante stereotypen en een stigmatiserende, vaak door de media bepaalde, visuele taal. Ja, het leven in de gevangenis is zwaar. Ja, niet iedereen slaagt erin om op het conventionele pad te blijven. Maar ook: dit zijn mensen van vlees en bloed met dromen en ideeën. Met ambities en vaak een bewogen verleden. Het ultieme doel van alle participatieve projecten die ik mag doen is (ongelooflijk dat dit woord bestaat) re-humanisering.
Tijdens het installeren van de tentoonstelling liep toevallig een van de deelnemers voorbij. Er verscheen een glimlach, een nieuwsgierige blik naar haar beelden, en toen vroeg ze of ze de tekst mocht lezen voordat ze verder moest lopen. Dat mocht. En toen kwamen de tranen. Want projecten zoals deze doen er echt toe. Ze geven mensen zelfvertrouwen en positiviteit, en zelfs een zekere mate van autonomie en vrijheid binnen een rigide regime.”
De installatie is momenteel alleen te zien binnen de gevangenis van Antwerpen. Er worden plannen gemaakt om een versie naar de omliggende straten te brengen. Meer daarover volgt in 2026.