Op zaterdag 13 juni 2026 stelde de gevangenis van Hoogstraten met succes de podcastreeks De Wachters van het Gelmelslot voor tijdens een bijzonder lanceringsevent in het Penitentiair Schoolcentrum (PSC). In deze podcast brengt Wederik De Backer verhalen tot leven van mensen, plekken en initiatieven die het PSC uniek maken. Dit konden de deelnemers tijdens een rondleiding zelf beleven.
Unieke erfgoedlocatie met projecten die ertoe doen
Het PSC is een gevangenis gelegen in en rond het kasteel van Hoogstraten of beter gekend als Gelmelslot. Met meer dan 800 jaar geschiedenis is het Gelmelslot een beschermd erfgoed met een belangrijke maatschappelijke rol.
Het PSC is uniek omdat…
- Het een open gevangenis is met veel werk- en onderwijsmogelijkheden
- Het een eigen voetbalploeg ‘Gelmelboys’ heeft die deelneemt aan de cafécompetitie
- Er een kerngroep is die buiten de muren vrijwilligerswerk gaat doen
- Het de enige open vrouwenafdeling in België heeft
- Er een boerderij is waar bewoners 7 op 7 werken en zorgen voor de koeien en kalfjes
Verhalen die een blijvende plek krijgen
In de nabije toekomst zal het kasteelgedeelte van de gevangenis sluiten omdat het niet meer in goede staat is. Zo ontstond het idee om de bijzondere werking van het PSC vast te leggen en te bewaren. Dat resulteerde in De Wachters van het Gelmelslot, een vijfdelige podcastreeks waarin verleden en heden samenkomen.
Podcastmaker Wederik De Backer en stagiair Bas Distelmans gingen in gesprek met medewerkers, vrijwilligers en mensen in detentie. Aan de hand van vijf centrale thema’s – de metsersopleiding, de voetbalploeg ‘Gelmelboys’, de kerngroep, de vrouwenafdeling en de boerderij – brengen zij verhalen die uniek zijn aan de gevangenis. Vrijwilligster Lut, die activiteiten organiseert op de vrouwenafdeling, kreeg de eer om de podcast aan elkaar te praten.
Geslaagd lanceringsevent
De aankondiging van het lanceringsevent was een schot in de roos. Veel inwoners van Stad Hoogstraten waren geïnteresseerd en na een mum van tijd was het evenement volzet. 60 inwoners en mensen in detentie kregen de kans om de podcast fysiek te beleven.
Na een welkomstwoord van Leen Lion (inrichtingshoofd PSC), Tinne Rombouts (burgemeester), Arnold Wittenberg (schepen van cultuur en voorzitter van Erfgoed Noorderkempen) en Herte Van de Pol (cultuurfunctionaris) werden bezoekers meegenomen langs de verschillende locaties die in de podcast aan bod komen. De rondleiding gaf extra betekenis aan de verhalen en bood een unieke kans om kennis te maken met de mensen en initiatieven die het PSC kenmerken. De bakkersopleiding van de gevangenis van Wortel zorgde voor lekkere zoetigheden tijdens de receptie.
De positieve reacties van de deelnemers bevestigden het belang van dit erfgoedproject, dat niet alleen herinneringen bewaart, maar ook verbinding creëert tussen de gevangenis en de samenleving buiten de muren.
Nu te beluisteren op Spotify
De Wachters van het Gelmelslot is te beluisteren op Spotify via deze link. Met deze podcast willen de initiatiefnemers een blijvende stem geven aan de mensen, projecten en waarden die het penitentiair scholencentrum Hoogstraten doorheen de jaren hebben gevormd.
De podcast kwam tot stand in samenwerking met Wederik De Backer, Bas Distelmans, Vocvo vzw, Agentschap Justitie & Handhaving, De Rode Antraciet vzw en personeel van PSC Hoogstraten, met steun van Stad Hoogstraten, Erfgoed Noorderkempen en De Rode Antraciet vzw.