Flann Billiau (27) woont in Mechelen en combineert verschillende jobs en passies. Hij is student, leerkracht natuurwetenschappen en lichamelijke opvoeding in Molenbeek, leercoach bij Voetbal Vlaanderen én sportlesgever voor De Rode Antraciet in de gevangenis van Mechelen. We legden hem enkele vragen voor.
Wie ben je?
Ik ben Flann Billiau, 27 jaar, afkomstig uit Mechelen. Ik ben een sportieve en leergierige gast. In het dagelijks leven ben ik student, leerkracht natuurwetenschappen en lichamelijke opvoeding in het derde middelbaar in een school in Molenbeek en daarnaast ook leercoach bij Voetbal Vlaanderen.
Hoe ben je bij De Rode Antraciet terechtgekomen?
Ik kwam voor het eerst in contact met De Rode Antraciet tijdens mijn opleiding Sportbeleid en Sportmanagement aan de VUB. Daar kwam iemand de organisatie voorstellen. Sociale projecten hebben mij altijd aangesproken.
Toen ik naar Mechelen verhuisde, startte ik als sport- en cultuurfunctionaris in de gevangenis van Mechelen. Die functie bleek niet helemaal mijn ding, maar als lesgever kan ik mijn passie voor sport doorgeven én een impact hebben op het leven van mensen in detentie.
Hoe was je eerste kennismaking met de gevangenis?
De eerste keer was best spannend. Toch voelde ik mij al snel op mijn gemak door de positieve interacties met de mannen. Ook het eerste contact met de deelnemers verliep vrij vlot. In het begin was het wat zoeken hoe ik hen het best kon benaderen en hoe zij tegenover mij zouden staan, maar dat ging eigenlijk heel natuurlijk.
Ik probeer de lessen ook bewust luchtig te houden, met ruimte voor humor.
Welke activiteiten begeleid je?
Ik geef HIIT-trainingen, voetballessen en het traject Start to Coach.
De HIIT-lessen combineren kracht- en cardiotraining. Ik probeer daar altijd een spelelement in te verwerken zodat het uitdagend en leuk blijft. Omdat de groep vaak heel gevarieerd is, moet je veel aandacht hebben voor het individu en voldoende differentiëren.
Tijdens de voetballessen werk ik zoveel mogelijk met wedstrijdvormen. Tegelijk probeer ik de deelnemers ook iets bij te leren.
Voor wie zijn de lessen bedoeld?
Voor iedereen. Zowel voor mensen die al veel sporten als voor mensen die weinig bewegen. Ik probeer de lessen altijd aan te passen aan de wensen, noden en mogelijkheden van de deelnemers.
De HIIT-lessen gaan het hele jaar door. In de winter vinden ze ’s avonds plaats, in de zomer overdag. De voetballessen kunnen jammer genoeg enkel in de zomer doorgaan. Ik merk wel dat er nood is aan meer sportaanbod.
Wat wil je met de lessen bereiken?
Het belangrijkste doel is dat deelnemers voldoende kunnen bewegen. Daarnaast wil ik ook gewoon zorgen voor leuke momenten. Sport kan mensen helpen om hun gedachten even te verzetten en energie kwijt te raken.
Wat maakt lesgeven binnen een gevangenis anders?
De grote diversiteit binnen de groep. Je krijgt te maken met verschillende niveaus, verwachtingen en interesses. Daardoor moet je vaak snel kunnen schakelen en je lessen aanpassen aan de deelnemers die voor je staan.
En wat is net hetzelfde als buiten de gevangenis?
Het plezier dat deelnemers en ikzelf uit de lessen halen. De mannen komen bijna altijd tevreden binnen en gaan voldaan naar buiten.
Wat haal je zelf uit deze ervaring?
Ik heb geleerd om flexibel te zijn en snel te schakelen. Daarnaast heb ik ook meer inzicht gekregen in de uitdagingen van het gevangeniswezen.
Je werkt in omstandigheden waar veel onzekerheden spelen en waar verschillende belangen samenkomen. Enerzijds moet veiligheid gegarandeerd worden, anderzijds proberen wij ontspanning, beweging en plezier aan te bieden. Dat evenwicht leren begrijpen was heel leerrijk.
Wat vind je het moeilijkste?
Dat je geen echte persoonlijke band kunt opbouwen met de deelnemers. De relatie blijft vaak redelijk oppervlakkig.
Welke eigenschappen moet een lesgever volgens jou hebben om in deze context te werken?
Flexibiliteit is heel belangrijk, omdat je je voortdurend moet aanpassen aan de groep. Daarnaast helpen een optimistische houding en gevoel voor humor om een positieve sfeer te creëren.
Heb je het gevoel dat je echt iets kunt betekenen voor mensen in detentie?
Op korte termijn zeker wel. Mensen kunnen tijdens het sporten hun gedachten verzetten, energie kwijt en even ontsnappen aan de dagelijkse routine.
Op langere termijn zou de impact misschien nog groter kunnen zijn als er meer contactmomenten mogelijk waren. Ik ben zelf ook nog niet zo lang actief in deze context en zoek nog naar manieren om die impact verder te versterken.
Is er een moment dat je is bijgebleven?
Tijdens mijn eerste voetballes was ik echt onder de indruk van het talent van sommige deelnemers. De dribbels die ze uit hun voeten schudden waren indrukwekkend.
Maar ook een van mijn eerste HIIT-lessen zal ik niet snel vergeten. Er waren die dag maar twee deelnemers aanwezig. Eerst wist ik niet goed hoe ik dat zou aanpakken, maar uiteindelijk werd het een van de leukste lessen. Ik kon hen bijna één-op-één begeleiden en coachen. Dat maakte het een heel fijne ervaring.