Femma zet zich al jaren in voor vrije tijd voor alle vrouwen. Ook voor vrouwen die om verschillende redenen moeilijk toegang vinden tot vrije tijd. Die kostbare momenten zijn immers essentieel: even op adem komen, rust vinden en tijd nemen voor jezelf, ongeacht de situatie waarin je je bevindt.
Vanuit die overtuiging nam Femma contact op met De Rode Antraciet. Ellen Desloovere, coördinator van het Femma-project ‘Tijd voor Mij’, begeleidt de werking in verschillende gevangenissen. Met dit project wil zij, samen met een team van coaches, vrouwen in detentie een moment van ademruimte bieden.
Vrouwen die in detentie verblijven, hebben vaak weinig ruimte – letterlijk en figuurlijk. De dagelijkse confrontatie met beperkte keuzevrijheid en onzekerheden brengt veel mentale druk met zich mee. Met het project ‘Tijd voor Mij’ krijgen zij minstens even de kans om los te komen van die realiteit.
Wanneer een coach langskomt voor een workshop, krijgen de vrouwen twee uur lang de kans om hun zorgen even opzij te zetten. Het is een moment om stil te staan bij zichzelf en hun eigen noden. Om een veilige en vertrouwde sfeer te creëren, werkt elke workshopreeks telkens met dezelfde coach. Zo kan er een vertrouwensband groeien tussen de coach en de vrouwen. Tijdens de sessies kunnen deelnemers vrijuit spreken, zichzelf zijn en even uit hun rol van “vrouw in detentie” stappen. Voor velen is dat een echte verademing.
Workshops op maat in verschillende gevangenissen
Met het project Tijd voor Mij is Femma vandaag actief in vijf gevangenissen: Brugge, Gent, Antwerpen, Hasselt en Haren. In elke instelling gaat een coach uit de regio aan de slag met workshops die aansluiten bij de interesses en noden van de vrouwen.
Het aanbod verschilt per locatie. In Brugge komen bijvoorbeeld thema’s aan bod zoals seksualiteit en intimiteit, spiritualiteit en ouderschap. In Antwerpen ligt de nadruk dan weer meer op creatieve activiteiten. Zo ontstaat er telkens een programma dat afgestemd is op de groep én op de expertise van de coach.
Een wekelijks lichtpuntje
Het leven binnen gevangenismuren blijft voor veel mensen buiten de gevangenis een mysterie. Voor coaches die zich engageren in dit project is net dat onbekende vaak een motivatie om zich in te zetten. Zij stappen zonder vooroordelen binnen en maken geen onderscheid tussen vrouwen op basis van hun verleden. Wat hen drijft, is de wens om ook binnen de muren een verschil te maken.
En dat verschil is voelbaar. Na enkele sessies groeit er vaak een bijzondere band tussen de coach en de vrouwen. Die relatie is anders dan buiten de muren. Voor sommige deelnemers worden de workshops een wekelijks lichtpuntje: een moment om op adem te komen en zich opnieuw even mens te voelen.
Vertrouwen dat groeit
Als coördinator van het project werkt Ellen Desloovere bijzonder graag samen met De Rode Antraciet.
“Je merkt er een grote gedrevenheid en idealisme bij de medewerkers. In een samenleving die soms steeds harder en kritischer wordt, is dat niet vanzelfsprekend.”
De sfeer in een groep is nooit volledig voorspelbaar. Spanningen die binnen de gevangenis leven, komen soms ook mee de workshopruimte binnen. Dat is logisch: het leven van de vrouwen speelt zich grotendeels af binnen dezelfde muren en conflicten horen nu eenmaal bij het mens-zijn.
Maar net daar ontstaat soms ook iets heel moois. Hoe zwaar een sessie soms kan beginnen, zo puur kan ze eindigen. Wanneer het vertrouwen groeit, laten vrouwen hun beschermingsmechanismen beetje bij beetje los. Dat proces van openheid en verbinding is bijzonder om te zien.
Iedereen verdient tijd voor zichzelf
Veel vrouwen in detentie dragen een zwaar verleden met zich mee. Achter de gevangenismuren schuilen vaak verhalen van moeilijke jeugd, jeugdzorg, pleegzorg of misbruik. Vrouwen zijn niet per definitie slecht – soms maken mensen keuzes in omstandigheden die anderen zich moeilijk kunnen voorstellen.
Voor Ellen blijft het telkens een confronterend moment wanneer een workshop eindigt: zij gaat naar huis, terwijl de vrouwen terugkeren naar hun cel.
Juist daarom gelooft ze zo sterk in het project.
“Al is het maar twee uur per week: we kunnen een verschil maken. We kunnen tonen dat deze vrouwen evenveel waard zijn als alle andere vrouwen. Dat de reden waarom ze hier zitten niet bepaalt wie ze zijn.”